Ưu thế của quá trình làm sản phẩm gốm cổ truyền tại Cảnh Trấn

Duong am tu sa – Cảnh Trấn là nơi nổi tiếng với hơn 1700 năm chế tác đồ gốm sứ. Vào các năm Bắc Tống Chân Tông Cảnh Đức (1004-1007 trước CN), các sản phẩm gốm của nơi này được Chân Tông rất thích và thưởng, nên trên các sản phẩm sứ này hay có dòng chữ: Chế tạo vào năm Cảnh Đức, thế là Cảnh Đức Trấn được nổi danh khắp thiên hạ…

Cảnh Trấn, nơi được gọi là thủ đô đồ gốm, nằm ở đông bắc tỉnh Giang Tây, giáp Chiết Giang, An Huy (TQ) là một nơi có truyền thống văn hóa từ xưa. Cảnh Trấn lại nằm giữa khu thắng cảnh “ngũ sơn lưỡng hồ”: Hoàng sơn, Lư sơn, Long Hổ sơn, Tam Thanh sơn, Cửu Hoa sơn và hồ Thiên Đảo, hồ Bạc; là một trong những điểm vui chơi hàng đầu của Trung Hoa. Nhưng, Trấn Cảnh Đức lại nổi tiếng bởi sản phẩm  gốm sứ với hơn 1700 năm. Tên trấn liên quan đến đồ gốm sứ: vào những năm Bắc Tống Chân Tông Cảnh Đức (1004-1007 trước CN), do những đồ gốm của Trấn Cảnh Đức này được Chân Tông yêu thích và tán thưởng, trên các sản phẩm gốm này hay đề khoản: chế tạo vào năm Cảnh Đức, thế là mọi người đều gọi là trấn Cảnh Đức, Trấn Cảnh Đức vì vậy có tiếng khắp thiên hạ. Ngàn năm nay, nghệ thuật sứ trấn Cảnh Đức đã trở thành viên ngọc sáng trong nền văn hóa nghệ thuật của Trung Quốc và cả thế giới.

ưu thê khi sản xuất đồ gốm truyền thống

công dụng của trà thiết quan âm
Làng nghề gốm sứ Giang Tây và Cảnh Trấn nói riêng :
Thành phố Cảnh Đức Trấn là nôi sinh ra văn hoá gốm sứ và ngành sản xuất đồ sứ ở Giang Tây, bắt đầu từ thời Hán. Tới đời Minh, Cảnh Đức Trấn đã chính thức trở thành “khu vực thu hút của các xưởng gốm trong các khu vực”.

Thời xưa, nghề sứ nghệ thuật của Cảnh Trấn đều dựa trên các mẫu hoa văn, những bức hình của những nghệ sĩ ở cung hoặc dựa vào những họa tiết trong dân gian, sau đó những thợ sẽ vẽ những họa tiết này lên phôi gốm sứ rồi mang nung thành gốm. Do chất lượng sản phẩm cao, các thời Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh, Cảnh Đức Trấn là nơi chuyên sản xuất đồ sứ cho cung đình.

Những Đồ gốm vì vậy rất phát triển, đặc biệt là vào thời Minh, Cảnh Trấn đã trở thành nơi chế tác đồ sứ nhiều nhất cả nước, đồ sứ sản xuất ra không những được ưa chuộng trong nước, mà còn nổi tiếng khắp thế giới, được những nước khác chào mừng nhiệt liệt. Con đường sứ trên biển cũng tương tự như con đường tơ lụa ở đất liền, tạo thành cầu nối chia sẻ văn hóa Đông Tây.

–>Lựa chọn ấm tử sa
Khoảng năm 1616-1911 của đời Thanh, nghề sản xuất sản phẩm sứ Cảnh Trấn, cả về mặt tạo dáng lẫn kỹ thuật bài trí đều đạt được chuẩn mực điêu luyện, xuất thần nhập hoá “”hoa flẫn giữa xưa và nay, sáng tạo các mẫu mới, bố cục lựa chọn phối cảnh, màu sắc sắp đặt khéo léo, vẽ nhân vật, phong cảnh, hoa, chim đều vô cùng đẹp””. Chính từ quá trình tạo lên cách luyện gốm sứ “trắng như ngọc, sáng như gương, mỏng manh như giấy, vang như khánh” mà những vật này được gọi “ngọc bội”.
—>> Tra thiet quan am

Lợi thế  của việc chế tác gốm truyền thống tại Cảnh Trấn:

Những quý khách nào đã tới Giang Tây, và nhìn tận mắt thấy họ làm đồ gốm sứ đều biết nơi này thực sự sản xuất gốm cổ truyền. Ở Giang Tây, mỗi một gia đình chế tác một loại sản phẩm đặc trưng, mẫu mã khác nhau, không sản xuất quá nhiều. Những gia đình chế tác sản phẩm gốm truyền thống tại Trấn Cảnh Đức rất quan tâm đến vấn đế truyền nghề cho con cháu. Và đặc biệt trong mỗi một gia đình làm nghề họ rất quan tâm đến việc truyền nghề cho con cháu. Nên sản phẩm gốm của Giang Tây thường giữ được nét cổ truyền. Và cũng vì thế mà kinh phí cho sản xuất thấp

Đây chính là các điểm phân biệt với cách làm của Bát Tràng. Để có được một đồ sứ mới người Bát Tràng thường phải thuê hoạ sĩ vẽ mẫu. Cách sản xuất này không duy trì được tính cổ truyền, khó tạo lên được các sản phẩm sứ đặc trưng và giá thành sản xuất cũng cao hơn. Một đôi lo lục bình cao 2,2 m chi phí sản xuất tại Giang Tây khoảng 1 triệu đồng VN, trong khi đó nếu Bát Tràng làm thì riêng tiền thuê hoạ sĩ đã là 1 triệu đồng để cho ra nhưng chiếc Ấm tử sa tại Hà Nội
 
Sứ Bát Tràng từ lâu đã là một thương hiệu độc đáo ở Hà Nội. Thế nên việc hàng trăm xưởng làm gốm Bát Tràng đã phải ngừng sản xuất không chỉ đang đe doạ đến sự biến mất của một loại nghề truyền thống tại Thủ đô mà nó còn có khả năng loại bỏ một điểm văn hoá đặc trưng của VN, mặt khác đồng nghĩa với điều này còn là sự mất đi một địa chỉ lôi cuốn khách du lịch trong nước và quốc tế.
 
Các lợi thế khác:
Hiện nay, vật dụng gốm dần phát triển, chẳng những được sử dụng như các vật dụng mỗi ngày, mà còn dùng trong công nghiệp, kiến trúc và những loại gốm thông dụng. Gốm sứ chiếm một chỗ đứng quan trọng trong nền kinh tế của trấn Cảnh Đức. Bên cạnh đó, nó còn có lợi thế về các mặt như nguyên liệu, sản xuất, tiêu thụ, nghiên cứu khoa học, giáo dục… Hệ thống nghiên cứu sứ ngày càng được cải thiện, đã tạo lên cơ cấu nghiên cứu 3 tầng: Viện nghiên cứu gốm thuộc tổng cục công nghiệp nhẹ quốc gia, Viện nghiên cứu sứ tỉnh Giang Tây, Viện nghiên cứu sứ trấn Cảnh Đức. Đồng thời tạo ra trường cao đẳng duy nhất của Trung Quốc chuyên đào tạo nhân tài về sứ cao cấp – Học viện sứ trấn Cảnh Đức.
 
—>dáng ấm tử sa phổ biến
 
Sau thời cát cứ Ngũ Đại thập quốc, nhà Tống thống nhất đất nước, ngành sản xuất sản phẩm sứ bước vào giai đoạn phát triển mới. Thời Tống là đỉnh điểm của đồ gốm Trung Quốc, trình độ chế tác có nhiều kỹ thuật mới, biện pháp trang trí mới, tạo ra những loại hình và hình dáng mới, tạo lên các hệ thống lò. Theo các tài liệu để lại cũng như những  phát hiện khảo cổ cho thấy đến đời Tống, trên đất nước Trung Quốc đã có 6 hệ thống xưởng gốm là lò Định, lò Diệu Châu, lò Quân, và lò Từ Châu ở phía Bắc, hệ thống lò sứ xanh Long Tuyền và sứ trắng xanh Cảnh Trấn ớ phía Nam.
 
Sau đây chúng tôi sẽ giới thiệu tới bạn đọc lò Cảnh Trấn, một trong những ngũ đại danh niêu thời Tống và lịch sử phát triển của lò này.
 
Trấn Cảnh Đức là một nơi chế tác gốm quan trọng của Trung Quốc, xuất hiện từ rất sớm, theo một số ghi chép thì có thể là từ nhà Nam Triều, sang thời Đường đã nung sứ trắng.Nhà Tống thì Cảnh Trấn có tên là Tân Bình, sau đổi là trấn Xương Nam, đến nhà Tống Chân Tông mới đổi là Cảnh Trấn. Việc đổi tên này có liên quan tới uy tín và chất lượng sản phẩm trong xưởng, các sản phẩm của xưởng làm bằng gốm sứ trắng để cung tiến nhà Vua, dưới đáy có ghi chú ” Cảnh Đức niêm tạo”. Do Cảnh Đức là niên hiệu của vua Tống Chân Tông, chính vì thế nhà vua đã cho chuyển tên trấn thành Cảnh Đức Trấn. Từ đó khu vực gốm này không những có tên là gốm Cảnh Đức Trấn mà về tổ chức là “quan giám dân thiêu”, có nghĩa là dân nung quan quản lí. Có thể nói là Cảnh Đức Trấn là xưởng có tuổi đời lâu nhất so với những lò gốm sứ trên đất Trung Quốc, đồ gốm sứ của lò thường có phong cách đặc trưng riêng ở các thời kỳ.  Lò Cảnh Trấn  thông fụng mạnh ở đời Tống và đạt đến cực phát ở thời Minh, Thanh và phát triển cho tới hiện nay.
 
—->>Tác dụng của trà xanh và bột trà xanh matcha
 
Trong thời Tống, lò Trấn Cảnh Đức chế tác các loại gốm như sứ trắng, gốm sứ xanh, nhưng độc đáo và nổi tiếng hơn cả là “thanh bạch sứ”, còn gọi là gốm sứ trắng xanh. Sở dĩ gọi là gốm sứ trắng xanh là bởi vì màu men của chúng nằm giữa trắng và xanh, tức là trong xanh có trắng, trong trắng có xanh. Xét từ hàm lượng sắt trong men thì nó gần với trắng hơn. Loại này cũng có tên là gốm sứ “ảnh thanh”. Đặc điểm nổi bật nhất của gốm ảnh thanh là thành cực mỏng, men màu trắng nhưng ánh lên sắc xanh, trên phôi khắc chìm hoa văn, trong ngoài đều hiện rõ.
 
Tới thời Nguyên, xưởng Cảnh Trấn vẫn rất phát triển, ngoài những đồ sứ thanh bạch còn có “sứ thanh hoa” hay còn gọi là sứ hoa lam và “gốm sứ men lý hồng”. Việc phát hiện ra men hồng đồng và men lam cô ban để sản xuất ra hai loại đồ gốm trên là một đóng góp lớn cho nghề gốm Trung Quốc.
 
gốm sứ thanh hoa thường dùng chất lam cô ban vẽ những đồ án họa tiết lên mặt phôi gốm, rồi quét men thấu quang lên và  nung ở nhiệt độ cao để cho ra những sản phẩm gốm hoa lam dưới men. gốm sứ hoa lam có khả năng có sớm hơn nhưng đến thời Nguyên thì mới có được trình độ cao. Sự xuất hiện của gốm sứ hoa lam cũng dần xóa đi những phương pháp khắc họa hoa văn trước đó như khắc, vạch và in.
 
—>đất tử sa nghi hưng
 
Vào thời Minh, sứ thanh hoa phát triển cực thịnh, mà nổi bật là sứ thanh hoa Cảnh Đức Trấn, Đặc điểm tiêu biểu của gốm sứ thanh hoa là trang trí màu dưới men nên màu không bị bong và biến màu. Màu hoa lam chủ yếu sử dụng oxit cô ban, nhưng Cảnh Trấn không dùng  trực tiếp oxit cô ban, mà dùng một dạng khoáng cô ban tự nhiên. Ở khoáng cô ban, ngoài oxit cô ban là chính ra, còn có một phần nhỏ oxit sắt, oxit mangan. Tuy là phụ nhưng nó làm cho màu lam phớt lục, co khi lai điểm thêm những chấm đen nhỏ, tăng thêm phần mỹ quan.
 
Ở những nguồn khoáng thiên nhiên có oxit khác nhau thì màu lam hiện lên cũng không giống nhau, Vì thế mà hoa lam thời Tuyên Đức và hoa lam thời Khang Hy không như nhau là thế.
 
Đồ sứ thanh hoa Cảnh Đức Trấn thời Minh được chế tạo rất công phu. Khâu lựa chọn khoáng cô ban, nghiền thành bột và nung được tiến hành hết sức nghiêm ngặt.
 
Quá trình làm ra một sản phẩm cũng được tiến hành rất công phu. Từ lúc khai khoáng cho tới quá trình tạo hình và cho ra sản phẩm đều rất tỉ mỉ, chi tiết và cẩn thận đến từng chi tiết.