Một vài loại chè ướp hoa ở Việt Nam


các giống hoa nào được sử dụng để ướp chè


Chè cổ thụ ướp Hoa ( bạch ngọc chè)

Trà là một thức uống dùng hàng ngày không thể thiếu ở mỗi gia đình nước ta. Trà đi vào tất cả con đường của cuộc sống người việt, nối liền với từng con người Việt Nam từ khi mới sinh ra cho đến khi về với đất mẹ. Khi mới ra đời những đứa trẻ được cha mẹ tắm cho bằng nước trà xanh, đến khi nhắm mắt xuôi tay lại được nằm trên một lớp trà.

Việt Nam mặc dù không có nền văn hóa trà có vẻ ngoài hào nhoáng như trà trung hoa, không câu nệ lễ tiết như chè đạo nhật bản. Nhưng nước ta cũng có những điểm riêng về văn hóa trà mà không có nước nào cũng có. Một trong các nét độc đáo của văn hóa trà việt đó là trà ướp với những dòng hoa truyền thống.

các giống hoa nào được sử dụng để ướp trà

Trong khuôn khổ bài viết này tôi chỉ đề cập tới văn hóa chè ướp hoa cổ truyền dưới cái nhìn của một người làm trà đất hà thành, một góc nhìn có thể phiến diện mang tính cá nhân, nhưng tôi nghĩ sẽ cung cấp tới cho quý khách yêu trà một ít kiến thức cơ bản tìm hiểu trong những khi rảnh bên cốc chè thơm.
– Dùng ấm tử sa để pha trà cho hương vị thơm ngon đậm đà hơn.

Sự ra đời của những loại chè ướp hoa truyền thống

Hiện tại đến lúc này cũng không có một tư liệu nào cụ thể nói tới và chắc chắn về nguồn gốc uống chè ướp hoa cổ truyền. Cũng không có tư liệu nào khẳng định rằng các dòng chè ướp với hoa là do nước ta nghĩ ra.

Một phần cũng do 1000 năm đô hộ của phương bắc, những tư liệu về nguồn gốc trà bị xóa bỏ dưới chính sách đồng hóa giờ cũng không còn. Nhưng với tính cách của người Việt, quá khứ đã chứng tỏ rằng dân tộc ta chưa bao giờ bị đồng hóa về mặt văn hóa mà chúng ta thường lấy những cái hay của văn hóa ngoại lại thành các điều tốt đẹp, trở thành cái khác biệt của nước ta.

ở thời đại phong kiến văn hóa chè của chúng ta tồn tại hai hướng chính : Người nghèo, người lao động thường sử dụng chè tươi, nụ vối. Người giàu thường dùng trà khô của Trung Quốc mang sang hoặc các dòng chè cổ thụ trên mạn ngược.

Theo quan điểm của tôi thì trà Trung Quốc khi đem đến việt nam thường phải trải qua một hành trình rất dài, giá chè khi đến tay người dùng cũng không hề rẻ cho nên bản thân những người có tiền thưởng thức chè Trung Quốc thì họ cũng phải sử dụng một cách dè sẻn, chỉ pha cho bản thân hoặc khi có khách quý đến nhà.

Nhưng cũng vì thời gian vận chuyển và lưu trữ rất dài dẫn tới các loại chè bị mất đi hương thơm đặc trưng của trà, có thể do sự nuối tiếc trà quý mà một số người đã tìm biẹn pháp ướp một số loại mùi thơm của hoa vào chè mang tới một sức sống mới cho những loại trà cũ. Với góc nhìn này các bạn có thể thấy rằng hơi chủ quan, không nhẹ nhàng như nhiều người nghĩ về những loại trà ướp hương. Nhưng nếu am hiểu về quy trình làm chè sen truyền thống của người hà thành thì chúng ta cũng nhận ra một điều trùng lặp, là dòng trà sử dụng làm ướp sen thường là trà mạn hà giang đóng làm bánh lớn để lâu năm cho trà mất hết hương thơm mới sử dụng để ướp. Tuy nhiên đây là một nguyên lý rất dễ hiểu là hương tự nhiên của trà không còn thì khi ướp với hoa sẽ làm nổi mùi hương thiên nhiên của hoa lên rất nhiều. Nhưng cái nguyên lý cơ bản này được biết một cách tự nhiên như tôi đã nói ở trên. Các bạn có thể xem thêm những loại Trà Long Tỉnh với vị nhẹ nhàng, bùi bùi hạt dẻ.

Dù quá trình xuất hiện ra các loại chè ướp hương hoa tự nhiên ra sao thì hiện nay các loại trà ướp hương truyền thống đã trở thành một phần không thể thiếu trong nền văn hóa trà của người Việt chúng ta.

Điểm qua các dòng trà ướp hoa truyền thống Việt Nam

Chè ướp hoa Sen

 trà sen nói chung hay trà Sen Tây Hồ nói riêng là một dòng trà truyền thống chắc chắn chỉ có ở nước ta. Bản thân tôi đã từng giới thiệu người làm trà của Trung quốc chuyên kinh doanh trà xem ảnh quy trình ướp chè sen tây hồ  tươi và khô của chúng tôi. Họ cũng rất ngạc nhiên và chưa từng gặp sản phẩm trà như ở nước họ.
 
Cụ thể hơn về chè sen ở nước ta thì thành phần chính hiện giờ được đa số người dùng yêu thích vẫn là chè xanh có thể là chè xanh thái nguyên hoặc chè xanh cổ thụ hay trà shan của những tỉnh phía bắc. Từ xưa hơn thì nguyên liệu sử dụng ướp chè sen thường là trà shan đóng bánh cất giữ lâu năm cho hoai, cho lên men tự nhiên trong thời gian dài. Vì loại chè đã được lên men có nước đỏ, tuy hương sen rất thơm, vị trà khác biệt với gu sử dụng chè xanh có vị chát nhẹ thông thường nên lâu dần dòng trà này đã gần như bị mai một do thị hiếu người sử dụng.

Ngoài ra có một sản phẩm mới nhưng không mới là chè ướp trong bông sen còn tươi, sau đó lấy trà ra và uống tươi. Nói là mới nhưng không mới vì đã từ lâu rồi các cụ trong gia đình tôi ở một làng ven đô hà nội đã có thói quen sử dụng chè sen tươi ướp ngay tại đầm. Cụ Lang nhà tôi thường mua các bông sen ướp sẵn với chè mạn với giá 2 hào tương đương với một tô phở ngày bấy giờ của vị khác khác có ao sen trong xóm. Nhưng thời kỳ bấy giờ thói quen sử dụng trà sen tươi không được biết đến rộng rãi như ngày nay một phần là do cách bảo quản khó khăn phải dùng ngay khi làm xong. Ngày nay do có những công nghệ cất giữ lạnh tiên tiến, chè sen tươi được cất giữ trong thời gian rất lâu nên kể cả khi vụ sen đã tàn quý vị vẫn có thể mua được trà sen tươi ở thị trường. Và điểm ảnh hưởng lớn nhất đến sự thông dụng của chè sen ướp tươi là giá thành rất rẻ khoảng 30 đến 50.000 VND, rất đại chúng người nào cũng có khả năng mua được không như chè sen khô có lúc được bán tới 100$ 100g trà.

Chè ướp hoa Ngâu

Giống hoa nhài, hoa ngâu là một dòng hoa được trồng tương đối thông dụng tại vườn nhà của mọi gia đình việt nam. Là dòng cây chống chịu được nắng nên cây ngâu hay được dùng làm cảnh, trồng làm cảnh quan ở công viên,đường đi…

Hoa ngâu lúc chín có màu vàng nhạt, kích thước bé như trứng cá nở từng chùm cho hương thơm dịu nhẹ. Ngoài ứng dụng để ướp trà thì hoa ngâu phơi khô cũng là loại thuốc quý rất tốt cho các bệnh về tim mạch và cao huyết áp.

Chè ướp hoa ngâu thường chỉ phổ biến tại việt nam và không thấy tại các nước khác. chè ngâu cho hương thơm dịu khi kết hợp với trà đem tới cảm giác thư thái khi dùng. trà và Hoa ngâu đều rất tốt cho hỗ trợ giảm mỡ máu và cao huyết áp vì thế khi kết hợp lại thành một dòng trà vừa dễ uống vừa có dược tính hữu ích cho sức khỏe.

Hiện nay ở thị trường chè ướp hoa ngâu rất khó tìm do nguồn cung cấp hoa không có và hoa ngâu không được trồng đại trà như nhài và sen.

Chè Ướp Hương Nhài

Trong những loại chè ướp cùng hoa tự nhiên thì Chè Nhài là một loại tương đối phổ biến, không chỉ ở Việt Nam mà còn phổ biến ở rất nhiều quốc gia có nền nguồn gốc trà từ lâu khác nhưng biện pháp ướp trà nhài của Việt Nam cũng có những yếu tố khác biệt. Điểm khác nhau này tới từ xu hướng dùng chè và loại chè mà thị trường nước ta đang được tiêu thụ nhiều nhất là trà xanh hay lục trà hoặc là trà sao suốt không lên men. Vì vậy nên hầu hết các dòng trà ướp hương của chúng ta đều được lấy nguyên liệu chính là chè xanh

Do sử dụng chè xanh ướp hương hoa nên thành phẩm của trà nhài nước ta có vị chát nhẹ đặc trưng của chè xanh xen lẫn hương thơm nhẹ nhàng của hoa nhài. Ở những nước khác nguyên liệu ướp chè nhài hay sử dụng chủ yếu là những loại chè đã được lên men theo nhiều mức độ có thể là trà ô long, nguyên liệu trà shan đã lên men nhẹ…

Chè ướp hoa Bưởi

Cây bưởi là dòng cây rất phổ biến và nơi trồng bưởi có tiếng nhất là vùng bưởi Diễn ở ngoại ô thành phố Hà Nội. Ngoài việc trồng lấy quả thì hoa bưởi được sử dụng để ướp vào các món ăn truyền thống ở Hà Thành, ví dụ như mía ướp hoa bưởi, những dòng chè có hương của hoa bưởi, bột sắn dây ướp hoa bưởi và chè mạn ướp hoa bưởi.

Hoa bưởi cho một mùi thơm nồng nàn quyến rũ, một thứ mùi thơm đặc trưng của mùa xuân. Ngày nay trà ướp hoa bưởi theo phương pháp cổ truyền ở Hà Nội khá khó tìm vì rất ít cửa hàng làm, và vườn bưởi hay giữ hoa để đậu quả vì vậy có rât ít hoa bưởi bán số lượng nhiều cho ướp chè.

Hoa bưởi hay nhất sử dụng để ướp chè là hoa bưởi diễn cánh nhỏ nhưng thơm dịu, hoa dùng ướp với chè cổ thụ hoặc trà tân cương chắc chắn cho hương thơm rất tốt.

Trà ướp Hoa Ngọc Lan

Cây ngọc lan là giống cây thân gỗ lớn cho hoa khá sai thường được trồng làm cảnh và tạo bóng mát trong sân vườn. Hoa ngọc lan thường nở vào mùa hè và có hương thơm dịu nhẹ. Tuy nhiên cũng có rất ít người ướp chè với hoa ngọc lan thậm chí rất nhiều người còn chưa biết đến loại trà này và không nghĩ rằng hoa ngọc lan có khả năng ướp trà.

Ngày nay trên thị trường đa số không có chỗ nào bán chè ướp với hoa ngọc lan, vì thế nếu bạn muốn sử dụng thì phải tự ướp để dùng, cũng rất dễ là hoa ngọc lan cũng không quá khó kiếm ở miền bắc. Hoặc quý khách có thể thử Tra thiet quan am nó cũng có hương vị nhẹ nhàng của hoa lan do quy trình chế biến chứ không phải là tẩm mùi hương hoa lan

Trà ướp Hoa Mộc

Trong một vài chè ướp hoa tự nhiên thì chè ướp hoa mộc là loại chè đắt đỏ chỉ đứng thứ 2 sau chè sen, vì hoa mộc là dòng hoa rất hiếm. Giá cây giống to rất cao, hoa nhỏ nên cần lượng hoa nhiều để ướp trà hơn các dòng hoa khác. Một cây hoa mộc có gốc đơn to bằng bắp đùi người lớn có thể có giá lên đến vài chục triệu đồng. Ngoài ra hoa mộc có mùi hương nhẹ nên dùng để ướp hương vào chè cũng khá khó khăn, rất ít có khả năng ướp được.

Loại trà dùng để ướp với hoa mộc cũng khá kén chọn vì hoa mộc có mùi thơm nhẹ rất đặc biệt nên nếu chè dùng ướp hương có mùi hương nồng mạnh sẽ làm mất đi hương của hoa mộc. Một mẻ trà ướp hoa mộc tốt khi thưởng thức phải có mùi thơm nhẹ nhàng quấn trong khoang miệng, mùi hương gần như mùi hoa quả cứ quấn quýt mãi.

Chè ướp Hoa Sói

chè ướp hoa sói là loại trà khá thông dụng ở việt nam, do yếu tố khí hậu chuẩn nhất để trồng hoa sói là cần có bóng râm và độ ẩm cao, cây hoa sói cũng đòi hỏi được tưới nhiều lần trong ngày và thu hoạch từ sáng sớm khi hoa mới chín. Vì vậy trồng hoa sói để ướp chè đòi hỏi mực độ đầu tư và chăm sóc nhiều hơn cả trồng nhài.

Nơi trồng hoa sói và ướp chè hoa sói có lượng thu hoạch lớn nhất là khu vực bảo lộc lâm đồng, nơi đây có đặc điểm khí hậu thoáng đãng và cũng là một khu vực canh tác chè lớn của Việt Nam. Vì vậy nên nghề trồng và ướp hoa sói ở vùng này rất nhiều.

Tuy nhiên theo nhận định của chúng tôi trà ướp hoa sói ở vùng bảo lộc không đạt mức chất lượng cao, có thể do quy trình làm công nghiệp, chè mộc dùng để ướp chủ yếu hái máy cánh trà khá xấu, giống trà dùng để ướp cũng là giống mới cho màu nước đẹp nhưng lại có vị lạt không bằng trà tân cương. Chính vì thế trà ướp hoa sói bảo lộc chưa được nhiều người sử dụng lắm tại miền bắc do sở thích uống trà có vị chát và đậm hơn của chè tân cương.

Ở miền bắc nước ta tuy có nhiều giống chè ngon nhưng khí hậu không thích hợp lắm với việc canh tác đại trà hoa sói vì vậy ngày nay cũng khá khó tìm chè ướp hoa sói ở miền bắc hay Hà Nội nói riêng.

Qúy vị có nhu cầu dùng ấm tử sa có thể liên lạc với đội ngũ của chúng tôi. tracu.com.vn sẽ tư vấn miễn phí cho khách hàng để đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cũng như giúp các bạn hiểu thêm về ấm tử sa.